Çocuklarda Duyusal Gelişim Nedir? Neden önemlidir? Nasıl desteklenir?

5 SensesÇOCUKLARDA DUYUSAL GELİŞİM NEDİR, NEDEN ÖNEMLİDİR VE NASIL 59013960-stock-vector-set-of-detailed-front-doors-for-private-house-or-building-interior-exterior-home-entrance-decorationDESTEKLENİR?

Biz yetişkinler dünyayı duyularımızla algılarız. Yeni bir şeyi ya duyarız, ya görürüz, ya koklarız ya da tadarız. Çocuklar için de durum aynıdır. Normal gelişimindeki çocuk sinir sistemiyle algıladığı bilgileri duyu sistemi ile anlamlandırabilir ve duruma uygun tepkiler gösterebilir.

Çocuk yeni bir şeyi görür, duyar, tadar, koklar ya da dokunur ve bu yeni şeyi zihnindeki odalardan birine koyar.

Nedir bu odalar? Bebek önce annenin görüntüsünü, kokusunu, sesini, dokunuşunu, sütünün tadını deneyimler ve bunlarla ilgili zihin odaları oluşturur. Daha sonra duyumsadığı her yeni şeyi bu odalara yerleştirmeye başlar. Farklı şeyler duyumsadıkça bu odalar da artar ve farklılaşır. Pürüzlü bir şeye dokunduğunda pürüzlü şeyler odasını açar, çiçek kokladığında güzel kokular odası açılır, güzel kokmayan bir çiçek koklarsa güzel kokar gibi görünen ama güzel kokmayan şeyler odası açılır. Ne kadar çok oda olacağı çocuğunuzun ne kadar çok deneyim yaşadığı ile orantılıdır.

Bu odalar ne işe mi yarar? Diyelim ki siz çocuğunuzun zihnine gelen yeni bir bilgisiniz. Bu zihin öyle büyük ve çok bölümlü bir yer ki siz nereye gideceğinizi bilmiyorsunuz. İşte duyuları gelişmiş bir çocuğun zihninde sizin için hemen bir kapı açılır. Olmanız gereken, faydalı olacağınız yere gidip işlevinizi kolayca gerçekleştirirsiniz. Duyuları gelişmemiş bir çocuğun zihninde ise kaybolursunuz, yine orada olursunuz ama ne işe yarayacağınızı bilmezsiniz.

Bu nedenle 2 yaşından itibaren öncelikle çocuklarımızın duyu gelişimlerini destekleyelim ve zihinlerinde olabildiğince çok kapı açmaya çalışalım.

5-Sinne_shutterstock©akillustration-2Çocuklarımızın duyusal gelişimlerini nasıl desteklemeliyiz?

Oyunlarla ve günlük yaşamda duyu farkındalığı yaratarak.

Öncelikle günlük yaşamda duyu farkındalığı yaratmaktan bahsedelim: Çocuğunuzun o anda yaptığı şeyi 5 duyu organı ile duyumsamasını sağlayın.

Örneğin banyo saatinde;

Dokun:

  • Suya dokunduğunda ne hissediyorsun?40710895-two-people-taking-bubble-bath-together
  • Su sıcak mı soğuk mu?
  • Sert mi? Yumuşak mı? Akışkan mı?

Duy:

  • Gözlerini kapat ve suyun akışını dinle.
  • Suya ellerinle vurduğunda nasıl ses çıkıyor?
  • Suya parmaklarınla dokunduğunda nasıl ses çıkıyor?

Tat:

  • Suyu ağzına alıp çalkala. Tadı var mı?
  • Şampuan ve sabunu koklayabiliriz ama tatmamalıyız. Neden? (Bu aynı zamanda bu tip maddelerin deden yenmemesi gerektiğini konuşmak için harika bir fırsat)

Kokla:

  • Suyun kokusu var mı?
  • Tenin kuruyken ve ıslakken farklı kokuyor mu?
  • Sabun ve şampuan nasıl kokuyor?
  • Gözlerini kapatıp sabunun ve şampuanın kokusunu ayırt edebilir misin?

Gör:

  • Suyun rengi var mı?
  • Suya sabun atmadan önce içindeki şeyleri görebiliyoruz. Sabun attıktan sonra neden göremiyoruz?

İnternette çocuğunuzun yaşı ile birlikte duyusal oyunlar adı ile yüzlerce duyusal oyuna ulaşabilirsiniz. Ben burada sizlere her duyu için farklı birer fikir vereceğim.

Duyusal oyunlar oynarken amaç çocuğunuzun olabildiğince farklı şeye dokunmasını, görmesini, koklamasını, tatmasını ve duymasını sağlamak.

 

Dokunma:

  • Leğene su koyup kumaş, tahta parçası, metal kaşık, anahtar, plastik top gibi çeşitli maddelerden yapılmış malzemeler atıp çocuğunuzun gözlerini bağlayın. Suyun içinden çıkardığı nesnelere dokunarak neler olduğunu söylemesini isteyin.

Duyma:

  • Ses şişeleri yapın. Kavanoz etkinliği gibi şişelere ya da kavanozlara ses çıkaran her türlü şeyi koyun; boncuk, fasulye, pirinç, para, anahtar, kağıt, silgi, vs. Çocuğunuzun göslerini kapatın ve şişeleri sallayarak içlerinde ne olduğunu bilmesini isteyin.

Tatma:

  • Sebze, meyve ve baharat günleri düzenleyin. Bu günlerde olabildiğince çeşitli yiyecek ve baharatları tadıp koklamasını sağlayın. Bunları kullanarak yemek yapın.

Koklama:

  • Koku kavanozları hazırlayın. Yiyecek, çiçek, baharat, bitki, içecekler gibi kokusu olan ve kavanozlara koyabileceğiniz her şeyi ayrı ayrı koyun ve çocuğunuza tanıtın. Koklasın, uygun ise tatsın. Kavanozları çalkalayıp seslerini dinlesin. Malzemelere dokunsun. Daha sonra gözlerini kapatın ve koklayarak ne olduğunu bilmesini isteyin.

Görme:

  • Günümüzde çevremizdeki neredeyse her şey görsel uyarıcılar içeriyor. Bu nedenle diğer duyuları geliştirmeye daha çok vakit ayırmanızı öneririm. Yine de farklı ortamlara gözü alıştırabilirsiniz. Örneğin ay ışığında odada nesne bulma, bulanık resimlerden ne olduğunu anlamaya çalışma gibi oyunlar oynayabilirsiniz.

Eğitim Danışmanı

Cansu Erkmen

 

rainbow-dyed-dry-chickpeas-sensory-play-for-kids-toddlers-preschool-how-to-5

 

Reklamlar

4 işlem boyama Çalışma Kağıdı

3. ve 4. sınıf öğrencileri için 4 işlemi pekiştirici bir çalışma kağıdı. Öğrenci işlemleri yapar, işlemin sonucu kaç ise renk tablosundaki uygun renkle işlemin olduğu kutuyu boyar.

PDF dosyasını buradan indirebilirsiniz. Cevap anahtarını da indirmeyi unutmayın.

Green-animated-arrow-right dort-islem-boyama

Green-animated-arrow-rightdort-islem-boyama-cevap-anahtari

boya

İyi eğlenceler!

Cansu Erkmen

ogretmentavsiyesi@gmail.com

Öğretmen Tavsiyesi Facebook Sayfası için tıklayın

Kelime Üretme Oyunu

 

Blends-Spinner-Flick

Hem evde çocuğunuzla hem de okulda öğrencilerinizle oynayabileceğiniz bir oyun: Kelime Çarkı.

Hem kelime dağarcığı, sözel ifade, akıcı ve esnek düşünme, yaratıcılık gibi birçok bilişsel alana katkıda bulunacak bir oyun bu. Hem de oynaması çok basit!

Önce ekteki dosyayı çıktı alın.

Green-animated-arrow-right kelime çarkı 

  1. İki oyuncuyla oynanan bu oyunda her oyuncu sırayla birinci ve ikinci çarkı 2 kere çevirir. Üçüncü çark her oyuncu tarafından birer kere çevrilir. (İstenirse çarklar 3 kere de çevrilebilir. )
  1. Resimdeki gibi çarkın ortasına bir ataş koyulur ve kurşun kalemin uç kısmı çarkın ortasına yerleştirilir. Ataş parmakla vurularak çevrilir.
  1. Çıkan harfler kutuların üst kısmında bulunan küçük dikdörtgen bölümlere yazılır ve oyuncular 2 dk boyunca bu harflerle mümkün olduğunca çok kelime üretmeye çalışırlar. (Süre değiştirilebilir.)
  1. Tüm harfler iki oyuncu tarafından ortak olarak kullanılır. Yıldızı bulan oyuncu istediği bir harfi söyler.
  1. Bir kelimede bir harf sadece çıktığı sayı kadar kullanılabilir. Örneğin çıkan harfler ‘a e t g n y’ ise ‘ayna’ kelimesi yazılamaz.kelime çİyi eğlenceler!

    Cansu Erkmen

    ogretmentavsiyesi@gmail.com

    Öğretmen Tavsiyesi Facebook Sayfası için tıklayın

Türkiye Haritası Oyunu

Çocuğunuzla hem oyun oynayıp hem de bir şeyler öğrenmesi için katkıda bulunabilirsiniz.

Hem evde hem de okulda oynanabilecek bu oyun oldukça basit.

NASIL OYNANIR?

2 oyuncu ile oynanan bu oyun için her oyuncu bir renk seçer. Oyuncular sırayla bir şehir ismi söyler. Diğer oyuncu 5 saniye süre içinde şehrin yerini bulabilirse şehri kendi rengiyle boyar. Tüm şehirler boyandığında hangi renk daha çok ise o oyuncu kazanır.

Green-animated-arrow-right türkiye benim rengim

Cansu Erkmen

ogretmentavsiyesi@gmail.com

Öğretmen Tavsiyesi Facebook Sayfası için tıklayın